Iraizotz


Iraizotzen arkitektura zibileko hainbat elementu interesgarri daude: dorretxe gotiko bat eta portadetako inskripzioek XVIII. mendean datatzen dituzten zenbait etxetzar. Herriko behealdean, kale nagusian, 1906ko iturri bat ere badago. Iraizotzeko eliza Tourseko San Martini kontsakratua dago. Tenplu modernoa da, XIX. mendean eraikia, baina estilo barrokoaren berezko parametroei jarraitzen die.

Vistas del valle de Ultzama

Ultzamako Bailara

Ultzama Haraneko Udala 14 udaletxek osatzen dute (Alkotz, Arraitz-Orkin, Auza, Eltso, Eltzaburu, Gorrontz-Olano, Gerendiain, Ilarregi, Iraizotz, Larraintzar, Lizaso, Suarbe, Urritzola-Galain eta Zenotz). Bailarak erakusgarri artistiko interesgarriak ditu.

Jaiak eta tradizioak

Maiatzaren 1ean Belateko Ama Birjinaren Erromeria eta Ultzamako Herrien Senidetze Eguna ospatzen da. Ekaineko lehen larunbatean, Arañotz mendian dagoen Santa Luzia baselizarako erromeria ospatzen da Iraizotzen. Mezaren ostean, bertaratutakoak bazkari herrikoia prestatzen dute. Ekaineko bigarren asteburuan Mamiaren Eguna ospatzen da, Ultzamako postre tradizional honen inguruko festa. Iraizotzeko herriko jaiak irailaren 14tik 18ra bitartean ospatzen dira.

Bosque de Orgi Lizaso-Ultzama

Natura

Ultzamako bailararen ezaugarri nagusia mendixka leunak eta mendiak dira. Belate, Usillaga, Aizarte eta Ultzama ibaiak zeharkatzen dute. Ultzama ibai nagusia da, eta izena ematen dio. Ultzama bailarak babestutako bi baso-gune ditu: Belate eta Ultzamako hariztietako Kontserbazio Bereziko eta Paisaia Babestuko Eremua. Bailarako hariztien artean Orgiko Basoa nabarmentzen da, Lizasoko Kontzejua 77 hektareako eremu komunala.

Parke Mikologikoa

Ultzaman parke mikologikoak, bailarako mendietan perretxiko eta onddoen bilketa arautu nahi duen ekimen aitzindaria da. Irteera gidatuak, mikologia-aholkularitzako zerbitzuak, mikologia-zatiak eta mikologia-erakusketa bat ere eskaintzen ditu, ibiltzaileari zer perretxiko har ditzakeen eta non ibil dezakeen adierazten laguntzen dute.

Eztiaren Museoa – Ezkurdi Etxea

Ultzama bailarako etxe tradizional batean, Ezkurdin, erleen mundu zoragarria eta erlezaintzaren artea ezagutzeko aukera izango du bisitariak. Ibilbide honetan modu atsegin eta hezitzailean azaltzen dira erleen bizitza, eztiaren erauzketa mielgintzan eta gizakiak erleekin duen harremana denboran zehar, bereziki Nafarroako erlezaintza tradizionalean eraginez.

Ultzamako Baserri Eskola

Irabazi-asmorik gabeko proiektu hau Lizason dago; hurrengo ekintzak egiteko aukera dago: baserrira eta bertako baratze ekologikora bisita gidatuak, mami tailerrak, Segoviako Gaspar Caballeroren metodoarekin baratzea erabiltzen ikasi, baserriarekin erlazionatutako jarduerak (artzaintza, gazta, xaboiak eta ogia egiten ikasi) edo abeltzaintzarekin erlazionatutakoak (jeztea, ilea moztea zaldi eta ponyen gainean ibiltzea, baserriko animaliak elikatzea eta zaintzea, etab.).

Golf-a

Gerendiainen Ultzama Golf Kluba dago, Espainiako golf-zelaien diseinatzaile ospetsua den Javier Arana arkitektoak diseinatutako 18 zuloko zirkuitua.

Lizason Pitch & Putt Lizaso Golf Zentroa dago. Bertan, Pitch & Putt modalitatean, golfa egin daiteke 9 zuloko zelai batean, bakoitzak 2 irteera ditu osotara jokatzeko 18 zulo sortuz.

Hipika

Hipika maite dutenek Ultzamako bailaran askotariko eskaintza aurki dezakete, zaldien inguruko hainbat jarduerarekin.

Ultzamako Haras zalditegia (Auzan): zaldi odolgarbi ingelesak hazi eta prestatzen dutenak. Hipika zentroak: Doble A (Lizason) eta Robledales de Ultzama (Zenotzen) zalditegiak.

Gastronomia

Haranean gastronomia tradizionala aurki daiteke, kalitate handiko produktuekin, bertatik zuzenean datozenak. Aipagarriak dira haragia, perretxikoak, artisau-eztia eta inguruko postre tipikoa: Mamia, erre zaporea duena.